Nếu Khoản 3 Điều 19 Bộ luật hình sự được Quốc hội thông qua như trong dự thảo (Luật sư phải tố giác hành vi phạm tội của khách hàng) thì cũng nên đổi tên thành “Luật phản chủ” cho phù hợp

Nếu Khoản 3 Điều 19 Bộ luật hình sự được Quốc hội thông qua như trong dự thảo (Luật sư phải tố giác hành vi phạm tội của khách hàng) thì cũng nên đổi tên thành “Luật phản chủ” cho phù hợp!
Không tiêu cực khi nói rằng: Nếu đội ngũ luật sư hiện nay mà không tự bảo vệ được mình và không lên tiếng mạnh mẽ trước “thách thức” này thì cũng nên cân nhắc xem có phù hợp để tiếp tục hành nghề Luật sư nữa hay không?
Trích ý kiến phát biểu của Đại biểu Quốc hội – Luật sư Nguyễn Văn Chiến về Điều 19 dự thảo Bộ luật hình sự:
“Khoản 3 Điều 19 dự thảo BLHS quy định: “…Người bào chữa phải chịu trách nhiệm hình sự do không tố giác khách hàngvề các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác đặc biệt nghiêm trọng quy định tại Điều 389 của Bộ luật này.”
Tôi đề nghị loại bỏ chủ thể luật sư ra khỏi điều luật vì nhiều các lẽ sau:
Thứ nhất: Luật sư bào chữa theo chế định đặc thù do Hiến pháp và Luật Luật sư quy định.Khác với bào chữa viên. người khác không chịu sự điều chỉnh của Luật Luật sư và Quy tắc đạo đức LS VN. Không thể đánh đồng LS với chủ thể là bố mẹ, anh, chị, em người phạm tội như dự thảo.
Thứ hai: Đưa chủ thể luật sư vào xử lý HS không khảo sát, đánh giá tác động tính nguy hại cho xã hội cần điều chỉnh bằng chế tàihình sự? Hành vi này có mức độ nguy hại thế nào,có coi là tội phạm và phải bị trừng trị bằng biện pháp HS?
Thứ ba: Quy định này đẩy luật sư không những vi phạm điều cấm đối với luật sư của BLTTHS, vi phạm Luật Luật sư mà còn vì phạm Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam cấm luật sư tiết lộ bí mật của thân chủ, không làm xấu đi tình trạng của khách hàng do mình bào chữa.
Thứ tư: Quy định này vi hiến, và xung đột với BLTTHS 2015, cụ thể điểm g khoản 2 Điều 73 quy định người bào chữa “không được tiết lộ thông tin về vụ án, về người bị buộc tội mà mình bào chữa” nhưng Điều 19 BLHS quy định người bào chữa phải tố giác tội phạm người do chính mình bào chữa trong khi thực hiện việc bào chữa. Quy định này hoặc là đẩy luật sư vi phạm Điều 73, hoặc là Điều 19 BLHS chỉ là “quy định luật trên giấy”, vì luật sư khi tham gia tố tụng bắt buộc phải thực hiện Điều 73 BLTTHS 2015 vừa được QH khóa 13 thông qua, pháp luật chưa giải quyết được quy định xung đột thì không thể áp dụng chế tài hình sự với Luật sư khi họ tuân thủ đúng BLTTHS 2015.
Điều 19 chỉ có tính khả thi với chủ thể luật sư khi BLHS sửa đổi có hiệu lực cần tiếp tục sửa Điều 73 BLTTHS 2015 và Luật luật sư. Do BLHS và BLTTHS là hai luật nội dung và hình thức song hành, không tách rời nhau.Việc sửa luật này kéo theo sửa nhiều luật khác sẽ tiêu tốn tiền ngân sách, tiền thuế của dân, làm giảm uy tín của Quốc hội. Chúng tôi muốn Cơ quan trình cho biết, nếu BLHS này muốn có tính khả thi có phải sửa BLTTHS hay không, nếu không thì tại sao?
Kỹ thuật làm luật đòi hỏi “Luật không xung đột Luật”, dễ hiểu và dễ áp dụng. Chúng ta phải rút kinh nghiệm để chất lượng làm luật được nâng lên, tránh tình trạng luật chưa ráo mực đã phải sửa gây lãng phí. Những vấn đề tối thiểu này chúng ta đã nhìn thấy vì đã được chỉ ra,thì chúng ta nên có trách nhiệm tiếp thu đầy đủ và tìm cách khắc phục.
Thứ năm, Điều 19 dự thảo BLHS 2015 còn làm đảo lộn giá trị nghề luật sư trong xã hội vì bản chất nghề LS là bào chữa, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Luật sư đi tố giác thân chủ khác nào “Cha đạo đi tố con chiên vừa xưng tội”. Chỉ một vụ luật sư tố giác thân chủ, xã hội còn niềm tin để nhờ luật sư bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ hay không? Trên thế giới có bao nhiêu nước coi hành vi không tố giác thân chủ của luật sư là tội phạm hay chỉ bằng quy phạm đạo đức điều chỉnh? Cái này chúng ta đã có tổng kết. Đề nghị Cơ quan trình nêu con số thống kê, kinh nghiệm quốc tế để Quốc hội tham khảo, giới luật sư và cử tri cả nước được biết?
Kính thưa Quốc hội,
Sau khi Luật này được thông qua, luật sư tranh tụng sẽ đứng giữa dòng: Nếu luật sư không thực hiện Điều 19 BLHS thì luật sư có thể phạm tội hình sự. Nếu thực hiện Điều 19 đi tố giác thân chủ thì luật sư có thể bị thân chủ tố ngược là vu khống. Chớ trêu thay, quy định này còn đẩy luật sư từ chỗ đang thực thi nhiệm vụ bào chữa cho thân chủ đúng luật, bỗng dưng trở thành người bị tình nghi phạm tội sang chung vị trí cùng thân chủ vì bị xác minh xem xét trách nhiệm hình sự do không tố giác tội phạm.
Năm nay, tròn 30 năm Pháp lệnh Luật sư 1987 ra đời, giá trị nghề luật sư được khẳng định, gần chục ngàn TCHNLS như những doanh nghiệp hàng năm đóng góp nhiều 100 tỷ đồng vào NSNN góp phần phát triển kinh tế, xã hội đất nước, thúc đẩy đầu tư, phát triển lành mạnh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, luật sư đã tích cực góp phần bảo vệ công lý; chống oan, giảm sai; gúp cho quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, quyền con người trong hiến pháp được bảo đảm. Nhiều vụ án oan, nhiều mạng người được luật sư cứu sống góp phần xây dựng xã hội nhân quyền, dân chủ, văn minh.
Xin đơn cử cảm xúc của nguyên KSV VKSND tỉnh Sóc Trăng – Phạm Văn Núi trong vụ án “dùng nhục hình” xét xử sơ thẩm tháng 10/2015, khi ngồi ghế bị cáo đã phải thốt lên với luật sư bào chữa cho mình: “Đến khi làm bị cáo, tôi mới thực sự hiểu rõ vai trò quan trọng của Luật sư trong xã hội. Các ông đã chia sẻ, động viên, giúp tôi rất lớn về pháp lý. Hồi trước, khi ngồi ở vị trí công tố, tôi đối đầu nên không nhận ra hết vai trò của các vị”.
Nghị quyết 48, 49 của Bộ Chính trị, Chỉ thị 33 của Ban Bí thư và chiến lược phát triển nghề luật sư ở Việt Nam đến năm 2020 đều khẳng định tinh thần cải cách tư pháp tư pháp, bảo đảm quyền bào chữa. Chúng ta đều thấy rằng quy định luật sư không tố giác thân chủ phải chịu trách nhiệm hình sự sẽ tác động không nhỏ đến kết quả cải cách tư pháp, kìm hãm sự phát triển nghề luật sư. Sau 30 năm cải cách, tỷ lệ vụ án có luật sư tham gia mới xấp xỷ 20%, yêu cầu tăng vụ án hình sự có luật sư bào chữa sẽ khó đáp ứng nếu giữ quy định Điều 19. Quy định mới của BLTTHS bảo đảm chỉ định bào chữa cho người phạm tội có khung hình phạt từ 20 năm tù trở lên sẽ là phi thực tế, mục đích người dân được cung cấp dịch vụ bào chữa tốt nhất, các án chỉ định 100% có luật sư sẽ không đáp ứng nếu Điều 19 dự luật được thông qua.
Kính thưa Quốc hội,
Những điều luật tôi nêu trên đây đều có tác động đến sự phát triển của giới trí thức là luật sư trong xã hội. Theo tôi, cần có sự nghiên cứu kỹ lưỡng và báo cáo khảo sát đánh giá tác động mức độ ảnh hưởng đến chính sách, chiến lược phát triển của đội ngũ này ở chính những người đang đau đáu với nghề, những đối tượng người dân, doanh nghiệp đang đòi hỏi được thụ hưởng dịch vụ pháp lý chất lượng cao. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, chúng ta đang nỗ lực xây dựng nhà nước pháp quyền, bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp, chống oan, giảm sai và phục vụ hội nhập quốc tế thì việc xây dựng luật trước tiên phải tuân thủ Hiến pháp, mang tính khoa học và lý luận cao, phù hợp với thực tiễn cuộc sống trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc của kỹ thuật lập pháp “Luật không đựợc xung đột Luật”. Khi phát hiện có vấn đề này, chúng ta phải cùng có trách nhiệm giải quyết./.
P/s: Cảm ơn Luật sư Nguyễn Văn Chiến đã nói lên tiếng nói của những người đã cầm lá phiếu bầu cho ông!

8 Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*